Hoe dik moet een eiken tafelblad zijn?
18, 24, 30 of 40 mm: de dikte van een eiken tafelblad bepaalt hoe stijf het is, hoe het oogt en hoe vaak je het kunt opschuren. Zo kies je de juiste dikte voor een eettafel.
In dit artikel
Kort antwoord: voor een eettafel is 3 tot 4 cm massief eiken een goede dikte. Een blad van 4 cm is bijna vijf keer zo stijf als een blad van 2,4 cm en buigt dus veel minder door. Dunnere bladen van 18 tot 27 mm werken prima voor een kleine tafel of een bureau, maar hebben onder een eettafel een rand of frame nodig. Combineer een dik blad met stalen profielen aan de onderkant, dan blijft het ook recht.
Bij een eiken tafel kijk je al snel naar kleur en vorm. Maar de dikte van het blad bepaalt minstens zo veel: hoe stijf het is, of het recht blijft, hoe het oogt en hoe vaak je het kunt opschuren. Hieronder lees je wat de gangbare diktes doen en welke dikte bij welk gebruik past.
Waarom de dikte zo veel uitmaakt
De stijfheid van een plank groeit niet gelijk op met de dikte, maar met de dikte tot de derde macht. Maak je een blad twee keer zo dik, dan wordt het acht keer zo stijf. Daarom maken een paar millimeter extra al veel verschil.
Het gewicht groeit wel gewoon mee met de dikte. Een dik blad is dus zwaarder, maar het wordt veel sneller stijver dan zwaarder. Per saldo buigt een dik blad onder zijn eigen gewicht minder door dan een dun blad.
| Dikte | Stijfheid (24 mm = 1) | Gewicht per m² | Gebruikelijk voor |
|---|---|---|---|
| 18 mm | 0,4 | ca. 13 kg | Planken, kastdeuren, kleine bureaus |
| 24 tot 27 mm | 1 tot 1,4 | ca. 17 tot 19 kg | Losse bladen, kleine tafels, tafels met een frame |
| 30 mm | ca. 2 | ca. 21 kg | Eettafels met een zarge of frame |
| 40 mm | ca. 4,6 | ca. 28 kg | Eettafels zonder rand, ook lange tafels |
| 50 mm en meer | 9 of meer | ca. 36 kg of meer | Robuuste tafels en boomstamtafels |
Het gewicht is berekend met een gemiddelde dichtheid van gedroogd eiken van ongeveer 710 kg per kubieke meter. Een blad van 220 x 100 x 4 cm weegt zo rond de 60 kg.
Wanneer is een dun blad genoeg?
In de bouwmarkt vind je massief eiken bladen van 24 mm, bijvoorbeeld rond met een diameter van 120 cm. Voor een kleine tafel, een bijzettafel of een bureau is dat prima. Het blad overspant daar weinig, en er leunt zelden iemand met zijn volle gewicht op.
Bij een eettafel ligt dat anders. Een dun blad heeft dan bijna altijd een zarge of frame nodig: een rand onder het blad die het stijf houdt. Dat werkt, maar die rand kost beenruimte. Behandel je zelf een onbehandeld blad, doe dan de boven- en onderkant even vaak. Zo neemt het blad aan beide kanten even snel vocht op en af.
Waarom 4 cm voor een eettafel
- Het blad buigt niet door. Een blad van 4 cm is bijna vijf keer zo stijf als 24 mm en ruim twee keer zo stijf als 30 mm. Dat merk je vooral bij lange tafels en bij bladen die ver over het onderstel uitsteken.
- Er is geen rand nodig. Een stijf blad kan zonder zarge. Zo houd je meer ruimte voor je benen; lees ook hoe hoog een eettafel moet zijn.
- Het klopt in verhouding. Een tafel van 2 tot 4 meter lang met een blad van 2 cm oogt al snel dun. Bij 4 cm zie je aan de rand dat het massief hout is.
- Je kunt het opschuren. Een volmassief blad is door en door hout. Een diepe kras of vlek schuur je eruit, en dat kan meerdere keren in de levensduur van de tafel.
Dikker dan 4 cm kan ook. Dat geeft een zwaardere, robuustere uitstraling, zoals bij een boomstamtafel. Voor de stijfheid is het bij een normale eettafel niet nodig, en het blad wordt een stuk zwaarder om te verplaatsen.
Dikte alleen houdt het blad niet recht
Hout werkt. Het neemt vocht op als de lucht vochtig is en geeft het af als de lucht droog is. Daardoor zet een blad in de breedte uit en krimpt het weer. Werken de boven- en onderkant niet gelijk, dan kan het blad hol of bol trekken. Ook een dik blad kan dat doen.
Drie dingen helpen wel:
- Verlijmde planken. Een blad van smallere, verlijmde planken met wisselende jaarringen werkt rustiger dan een blad van een paar brede planken.
- Stalen profielen aan de onderkant. Ze houden het blad vlak. Ze moeten zo vastzitten dat het hout in de breedte nog kan bewegen, met sleufgaten in plaats van vaste gaten.
- Een stabiel binnenklimaat. Een luchtvochtigheid rond 55% is ideaal voor massief hout.
Meer hierover lees je in waarom een eiken tafel werkt.
Let op bij het vergelijken van diktes
Een tafel kan dikker lijken dan hij is. Vraag daarom naar de dikte van het blad zelf, gemeten in het midden.
- Opgedikte rand: soms is alleen de rand dik, doordat er een extra strook onder is gelijmd. Het blad zelf is dan dunner, en ook minder stijf.
- Fineer op plaat: een dikke plaat spaanplaat of MDF met een dun laagje eiken erop. Het oogt als massief, maar de toplaag is meestal minder dan een millimeter dik en kun je nauwelijks opschuren. Zie massief eiken of fineer.
- Afgeschuinde onderrand: laat een dik blad aan de zijkant slanker lijken. Dat is een keuze in uitstraling; het blad zelf blijft even dik.
Veelgestelde vragen
Is een tafelblad van 3 cm dik genoeg?
Voor een eettafel met een zarge of frame wel. Voor een lange tafel zonder rand, of een blad dat ver over het onderstel uitsteekt, is 4 cm een veiligere keuze.
Hoe dik is een standaard tafelblad?
Losse bladen uit de bouwmarkt zijn vaak 18 tot 27 mm. Massief eiken eettafels hebben meestal een blad van 3 tot 4 cm. Robuuste tafels en boomstamtafels gaan daar ruim overheen.
Hoe zwaar is een eiken tafelblad van 4 cm?
Ongeveer 28 kg per vierkante meter. Een blad van 220 x 100 cm weegt dus rond de 60 kg.
Kan ik een dun blad achteraf verstevigen?
Ja, met een stalen profiel of een frame aan de onderkant, vastgezet met sleufgaten. Lees hoe je doorbuigen bij een lange eettafel voorkomt.
Wil je zien hoe een blad van 4 cm oogt in verschillende vormen en kleuren, kijk dan bij de massief eiken eettafels.
