Gepoedercoat staal: hoe sterk is het en hoe onderhoud je het?

Kort antwoord: gepoedercoat staal heeft een laag poederlak van meestal 60 tot 100 micrometer die in een oven is uitgehard. Die laag is dikker en harder dan gewone verf, maar niet krasvrij. Binnen neem je het af met een vochtige doek; buiten was je het een tot twee keer per jaar met lauw water en een pH-neutraal middel, zonder schuurmiddel of oplosmiddel. Een kras tot op het staal werk je zo snel mogelijk bij.

Tafelonderstellen, tuinmeubels, hekwerk en buitenkeukens: veel staal krijgt tegenwoordig een poedercoating. Wat is dat precies, hoe sterk is het, en wat doe je als er toch een kras in komt? Hieronder lees je het, voor binnen en voor buiten.

Wat is poedercoaten?

Bij poedercoaten wordt een droog lakpoeder elektrostatisch op het metaal gespoten. Door de lading blijft het poeder aan het staal hangen. Daarna gaat het werkstuk de oven in, waar het poeder bij ongeveer 150 tot 200 graden smelt en uithardt tot één gesloten laag.

Het belangrijkste werk gebeurt vóór het coaten. Het staal wordt ontvet en schoongemaakt, en vaak eerst gestraald. Hoe beter die voorbehandeling, hoe beter de laag hecht en hoe langer hij meegaat.

Poedercoaten of moffelen? Moffelen betekent dat een laklaag in een oven wordt uitgehard. Poedercoaten is dus een vorm van moffelen. Er bestaat ook moffellak op basis van natte lak, die eerst wordt gespoten en daarna in de oven wordt gehard. In de praktijk worden de woorden vaak door elkaar gebruikt.

Hoe sterk is poedercoating?

• Krasvast? Poedercoating kan goed tegen dagelijks gebruik. Een scherpe rand, zand onder een pan of de neus van een schoen kan wel een kras maken.
• Weer en zon: poedercoatings voor buiten zijn gemaakt voor zon en regen. Na jaren in de volle zon kan de glans iets afnemen.
• Roest: de coating sluit het staal af van lucht en water. Pas waar de laag tot op het metaal beschadigd is, kan het staal gaan roesten. Daarom is bijwerken belangrijk.

Schoonmaken: zo doe je het

1. Spoel los vuil weg met een tuinslang of een emmer water. Zo wrijf je geen zand over de laag.
2. Was met lauw water en een pH-neutraal middel (pH tussen 6 en 8), met een zachte doek of spons.
3. Spoel na met schoon water, zodat er geen zeepresten achterblijven.
4. Droog af met een zachte doek. Dan voorkom je kalkvlekken.

Niet doen: schuurmiddel, schuursponsjes, staalwol, bleekmiddel en oplosmiddelen zoals aceton of thinner. Ook een hogedrukreiniger kan de laag beschadigen; gebruik liever een tuinslang. Wil je de laag extra beschermen, dan kun je na het wassen een dunne laag was aanbrengen, net als bij een auto.

Vogelpoep, boomsap en barbecuevet haal je liefst meteen weg. Laat je ze zitten, dan kunnen ze vlekken achterlaten.

Krassen bijwerken

Kijk eerst hoe diep de kras is. Voel met je vingertoppen: blijft je nagel haken, dan zit de kras waarschijnlijk tot op het metaal.

• Oppervlakkige kras: alleen de bovenkant van de coating is dof of licht beschadigd. Een mild polijstmiddel voor autolak haalt dat vaak grotendeels weg.
• Kras tot op het staal: werk die zo snel mogelijk bij, voordat er vocht bij komt.

1. Maak de plek schoon en vetvrij.
2. Schuur de kras en de rand eromheen licht op met fijn schuurpapier (korrel 400) of schuurwol. Haal eventuele roest helemaal weg.
3. Zet het blanke staal in een dunne laag primer voor metaal.
4. Werk af met lak in dezelfde kleur, met een lakstift of fijn penseel. Vraag de kleurcode op bij de leverancier. Liever twee dunne lagen dan één dikke.

Ter plekke opnieuw poedercoaten kan niet, want daarvoor is een oven nodig. Bijwerken gaat dus met natte lak, en kleur en glans kunnen iets afwijken. Bij een grote beschadiging kun je een los onderdeel opnieuw laten stralen en coaten. Meer over roest en staal buiten lees je in roest een stalen buitenkeuken?

Hoe lang gaat gepoedercoat staal mee?

Een vast aantal jaren is niet te geven. Het hangt af van drie dingen:

• Voorbehandeling en laagdikte: goed gereinigd staal met een volle, gelijkmatige laag houdt het het langst.
• Omgeving: binnen slijt de laag nauwelijks. Buiten tellen zon, regen, zout en vuil mee, en aan de kust gaat het sneller.
• Onderhoud: vuil houdt vocht vast. Wie op tijd schoonmaakt en beschadigingen meteen bijwerkt, heeft er het langst plezier van.

Een tafelonderstel binnen gaat in de praktijk vele jaren mee zonder dat de coating iets nodig heeft. Een buitenkeuken die regelmatig wordt schoongemaakt en in de winter goed wordt afgedekt, blijft ook jarenlang mooi.

Onderstel of buitenkeuken: waar let je op?

• Tafelonderstel: de meeste sporen komen van schoenen, stoelpoten en de stofzuiger, vooral onderaan. Een droge of vochtige doek is genoeg.
• Buitenkeuken: let op plekken waar water blijft staan, zoals rond de spoelbak en onder bloempotten. Gebruik in de winter een ademende hoes, want onder plastic blijft condens hangen. Zie ook buitenkeuken winterklaar maken.
• Kleur: poedercoating geeft veel kleurkeuze. Bekijk kleurstalen bij daglicht, buiten, voordat je kiest.

Veelgestelde vragen

Is poedercoating krasvast?

Het is dikker en harder dan gewone lak en kan goed tegen dagelijks gebruik. Krasvrij is het niet: een scherp voorwerp of zand kan een kras maken.

Hoe maak je gepoedercoat staal schoon?

Met lauw water, een pH-neutraal middel en een zachte doek. Spoel na met schoon water en droog af. Gebruik geen schuurmiddel, staalwol of oplosmiddel.

Hoe dik is een poedercoatlaag?

Meestal 60 tot 100 micrometer, gemiddeld rond de 80. Dat is dikker dan een laag gewone verf.

Wat is het verschil tussen poedercoaten en moffelen?

Moffelen is het uitharden van lak in een oven. Poedercoaten is een vorm van moffelen, met poeder in plaats van natte lak.

Kun je over poedercoating heen schilderen?

Ja, als je de laag eerst ontvet, licht opschuurt en een geschikte primer gebruikt. Zo werk je ook beschadigingen bij.

Twijfel je tussen staal en hout onder je tafel? Lees stalen of houten onderstel.