Welke maat onderstel past bij je tafelblad?
Te klein maakt een tafel wankel, te groot zit in de weg. Met deze vuistregels voor overstek, spinpoot, matrixpoot en kolompoot kies je de juiste maat onderstel bij elk tafelblad.
In dit artikel
Kort antwoord: zet poten op de hoeken 10 tot 20 cm van de rand. Een middenpoot, zoals een spinpoot of matrixpoot, is meestal 60 tot 80 cm korter dan het blad en 10 tot 20 cm per kant smaller. Laat het blad aan een kop nooit meer dan een kwart van de lengte overhangen. Onder een rond blad is de voet minstens half zo breed als de diameter.
Een onderstel dat te klein is, maakt een tafel wankel. Een onderstel dat te groot is, zit je benen en stoelen in de weg. De juiste maat hangt af van de vorm van het blad, het type onderstel en hoe je aan tafel wilt zitten. Met de vuistregels hieronder kom je een heel eind.
Drie dingen die de maat bepalen
- Stabiliteit. Hoe verder het blad overhangt, hoe makkelijker de tafel kantelt als iemand op de rand leunt. Vooral bij een middenpoot is dit het aandachtspunt.
- Beenruimte. Poten en voeten mogen niet staan waar knieën en stoelpoten moeten. Hoe meer stoelen je kwijt wilt, hoe belangrijker dit wordt.
- Doorbuigen. Het deel van het blad dat overhangt, hangt vrij. Een stijf blad kan verder overhangen dan een dun blad. Meer daarover in hoe dik een eiken tafelblad moet zijn.
Poten op de hoeken of een middenpoot?
Er zijn grofweg vier manieren om een blad te dragen. Elk vraagt een andere maat.
| Type onderstel | Afstand tot de kop | Sterk punt | Let op |
|---|---|---|---|
| Vier poten op de hoeken | 10 tot 20 cm | Zeer stabiel en eenvoudig | Wie op de hoek zit, heeft een poot tussen de knieën |
| Twee frames aan de koppen (A, U, V of X) | 10 tot 20 cm, verder als je aan de kop wilt zitten | Stabiel, een bank past goed tussen de frames | Aan de kop zit je met je benen tegen het frame |
| Middenpoot (spinpoot, matrix, schuine poten vanuit het midden) | 30 tot 40 cm | Vrije koppen en hoeken, makkelijk een stoel extra | De voetafdruk moet groot genoeg zijn |
| Kolom of zuilen | Voet minstens half zo breed als het blad | Rondom vrij, ideaal voor rond en ovaal | Een groot of zwaar blad vraagt een bredere voet |
Vuistregels voor een rechthoekig blad
Voor de breedte geldt: het onderstel is 10 tot 20 cm per kant smaller dan het blad. Bij een blad van 100 cm breed is het onderstel dus 60 tot 80 cm breed. Voor de lengte hangt het af van het type onderstel:
| Bladmaat | Poten op de hoeken | Middenpoot |
|---|---|---|
| 180 x 90 cm | 140 tot 160 cm lang | 100 tot 120 cm lang |
| 200 x 100 cm | 160 tot 180 cm lang | 120 tot 140 cm lang |
| 240 x 100 cm | 200 tot 220 cm lang | 160 tot 180 cm lang |
| 300 x 110 cm | 260 tot 280 cm lang | 220 tot 240 cm lang |
| 350 x 110 cm | 310 tot 330 cm lang | 270 tot 290 cm lang, of twee onderstellen |
Controleer daarna de overstek. Hangt het blad aan een kop meer dan een kwart van de totale lengte over, dan wordt de tafel aan dat uiteinde wankel. Bij 200 cm is dat 50 cm per kop, dus een onderstel van minstens 100 cm. Zie dat als ondergrens, niet als streefmaat.
Bij een lang blad zonder rand is er nog een reden om het onderstel niet te klein te kiezen. Staan de steunpunten op ruim een vijfde van de lengte vanaf elke kop, dan buigt het blad onder zijn eigen gewicht het minst door. Bij een blad van 300 cm is dat ongeveer 65 cm vanaf elke kop.
Rond, ovaal en halfrond
- Rond: een kolompoot of spinpoot in het midden ligt voor de hand, want poten aan de rand staan bij een ronde tafel altijd ergens tussen de stoelen. Houd voor de voet minstens de helft van de diameter aan: bij een blad van 120 cm dus minstens 60 cm. Bij een groot of zwaar massief blad ga je richting twee derde.
- Ovaal en Deens ovaal: de koppen worden smaller of ronder, dus poten op de hoeken zitten snel in de weg. Kies een middenpoot of twee kolommen die binnen het smalle deel van de koppen blijven.
- Halfrond: de koppen zijn een halve cirkel. Laat het onderstel binnen het rechte deel van de tafel blijven, dan zit je ook aan de kop met je benen vrij. Meer over deze vorm lees je bij de halfronde eettafel.
Beenruimte en aantal stoelen
Reken op ongeveer 60 cm tafelrand per persoon. Een poot op de hoek kost aan de lange kant geen zitplaats, maar wel bewegingsruimte voor wie op de hoek zit. Met een middenpoot schuif je aan de koppen en op de hoeken makkelijker iemand bij.
Let bij een spinpoot of matrixpoot op waar de voeten eindigen. Ze moeten binnen de stoelen blijven, zodat niemand met een stoelpoot of voet tegen het onderstel stoot. Wil je een bank aan de lange kant, dan werken frames aan de koppen of een middenpoot het best. De bank schuift dan helemaal onder het blad.
Zo bepaal je de maat zelf
- Meet het blad: lengte, breedte en dikte.
- Bepaal waar je zit: alleen aan de lange kanten, of ook aan de koppen?
- Kies het type onderstel en trek per kop 10 tot 20 cm (poten op de hoeken) of 30 tot 40 cm (middenpoot) van de lengte af.
- Bepaal de breedte: 10 tot 20 cm per kant smaller dan het blad.
- Controleer de overstek: nergens meer dan een kwart van de lengte.
- Controleer de hoogte: een onderstel van 72 cm met een blad van 4 cm geeft 76 cm. Zie hoe hoog een eettafel moet zijn.
- Plak het af op de vloer: met schilderstape zie je meteen waar de poten komen en of je stoelen ertussen passen.
Veelgestelde vragen
Welke maat spinpoot past onder een tafel van 200 cm?
Een spinpoot van ongeveer 120 tot 140 cm lang en 60 tot 80 cm breed, bij een blad van 100 cm breed. Het blad hangt dan 30 tot 40 cm over aan elke kop.
Hoe groot moet een matrixpoot zijn?
Dezelfde vuistregel: 60 tot 80 cm korter dan het blad en 10 tot 20 cm per kant smaller. Bij een zwaar massief blad kies je eerder de grotere maat.
Waar plaats je de tafelpoten?
Bij poten op de hoeken 10 tot 20 cm van de rand. Wil je ook aan de koppen zitten, zet ze dan verder naar binnen of kies een middenpoot.
Kan een onderstel te groot zijn?
Ja. Dan staan de poten in de weg van stoelen en benen, vooral aan de koppen en op de hoeken. Het onderstel oogt dan ook zwaar.
Wil je weten welke vormen er zijn, lees dan welk onderstel onder je eettafel past, of bekijk de onderstellen in hout en metaal per tafelvorm.
